Allah’ın (cc)emirlerinden biriolan oruç, insanlığın şahsî ve sosyal hayatına pek çok fayda vehikmetler sağlamaktadır. Oruç insanlığamaddî manevî şifadır. Oruçtutmak “yerlerin ve göklerin terbiye edicisinin, Allah (cc)olduğunu ilan etmektir” Yeryüzü Allah’ın (cc)rahmet hazineleriyle süslenmiş muhteşem bir sofradır. Fakat insan her gün yiyip içtiği bu muhteşem sofranın hakiki sahibini gafleti sebebiyle unutuyor. Oruç tutmakla insanyer, gök ve [...]

“Gerçek oruç, yemeyi ve içmeyi terk etmek değildir. Asıl oruç, boş sözü ve hayasızca konuşmayı terk etmektir. Oruçlu iken birisi sana söver veya kabalık ederse, “Ben oruçluyum, ben oruçluyum” de. (Câmiü’s-Sağîr) “Oruçlu iken yalan sözü ve yalan söze göre hareket etmeyi terk etmeyen kimsenin yemesini ve içmesini terk etmesine Allah’ın ihtiyacı yoktur.” (Taberani) Orucun üç [...]

Oruç ibadetinin kıymet ve ehemmiyetinin yüksekliği… Oruç tutana vaad edilen mükâfatlar… Ramazan orucu İslam esaslarındandır (Şeair-i İslamiye’dendir) “(O sayılı günler) Ramazan ayıdır ki; insanlara doğru yolu göstermek ve hidayet ile furkandan (hak ile batılı ayıran hükümlerden) apaçık deliller olmak üzere, Kur’ân onda indirilmiştir. Öyle ise içinizden kim o aya erişirse, artık onda oruç tutsun! Kim [...]

“Bir yudum suyla da olsa sahur yapınız!”(Ebu Ya’la) “Sahur yemeği mübarektir. Sahurun tamamı berekettir. Bir yudum su için de olsa sahura kalkın! Allahü Teala ve melekleri, sahura kalkanlara salât ve selam ederler” (İ. Ahmed) “Sahur yemeği ile gündüz tutacağınız oruca; öyle uykusuyla da (kaylûle) teheccüt namazına kuvvet kazanın.” (İbn-i Mâce) Sahur yemeği yiyen yediklerinden hesaba [...]

İftarı geciktirmek Yahudi ve Hristiyanların adetidir “İnsanlar, iftarı geciktirmedikleri müddetçe hayır üzere devam ederler. Öyleyse iftarı ta’cil edin. (ilk vaktinde orucunuzu açın) Çünkü Yahudiler, iftarlarını geciktirirler” (Kütüb-i sitte) Enes bin Malik’den (ra) Hz. Peygamber’in (asm) iftar etmedikçe akşam namazı kılmadıkları, hiç değilse bir yudum su içtikleri rivayet edilmiştir. İftarda acele etmenin sebebi şudur: Yahudi ve [...]

Oruç;Farsçadaki“rûze”kelimesinin Türkçeleşmiş şeklidir. Oruç’un Arapçası“savm”ve“sıyam”dır. Savm kelimesi; Arapçada “bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak, engellemek” anlamında kullanılır. Fıkıh terimi olarak ise; “imsak vaktinden iftar vaktine kadar, bir amaç uğruna ve bilinçli olarak yeme içme ve cimâdan uzak durmak” demektir.

Ramazan ayının orucuna üç gün öncesinden (veya daha fazla) ya da vaktinde başlanması gerekmektedir Resulullah (asm) Ramazan ayından önce minberde buyurdular ki: “Ramazan falan gün başlayacak. Biz daha önceden oruç tutarız. Dileyen önceden başlasın, dileyen de (o güne kadar tutmayı) tehir etsin.” (Kütüb-i Sitte) Ramazan orucuna bir gün veya iki gün önce başlamak uygun görülmemiştir [...]

• Kasden yiyip içmek ve oruca aykırı olan işleri yapmak orucu bozar. • Unutarak bir şey yemek ve içmek veya cinsel ilişkide bulunmak orucu bozmaz. Bu hususta farz, vacib ve nafile oruçlar arasında bir fark yoktur. Çünkü unutma ve yanılma ile yapılan işler bağışlanmıştır. (Malikîlere göre, bunların her biri ile farz olan oruç bozulur, kazası [...]

Oruçlu iken misvak kullanılabilir Amir ibn-u Rebia (ra) anlatıyor: “Ben Resulullah’ı (asm) oruçluyken misvaklandığını sayamayacağım kadar çok gördüm” (Ebu Davud, Tirmizi) “Oruçlu günün başında ve sonunda misvak kullanır” (Buharî) Oruçlu olanın su ile ıslatılmış bir misvakı kullanması İmam Ebu Yusuf’a göre mekruhtur. Fakat diğer âlimlere göre sabahleyin yahut zevalden(güneş battıktan) sonra yaş ve kuru misvak [...]

Oruç kefareti, Ramazanda birözür bulunmaksızın “belli şartlar içinde” orucunu bozan bir mükellefin, Müslüman veya gayr-i müslim bir köle veya cariye azad etmesidir. Buna gücü yetmiyorsa, arka arkaya kesinti yapmaksızın iki ay oruç tutar. Buna da gücü yetmezse altmış fakire (sabah akşam) yemek yedirir. Oruç kefareti böyle yemek yedirmekle olabileceği gibi, yiyeceği aynen verip temlik etmekle [...]

“Ey îmân edenler! Sizden evvelkilere farz kılındığı gibi, oruç tutmak (sizin de) üzerinize farz kılındı; tâ ki (günahlardan) sakınasınız.” (Bakara, 183) “(O sayılı günler) Ramazan ayıdır ki; insanlara doğru yolu göstermek ve hidayet ile furkandan (hak ile batılı ayıran hükümlerden) apaçık deliller olmak üzere, Kur’ân onda indirilmiştir. Öyle ise içinizden kim o aya erişirse, artık [...]

Kazaa (ra)anlatıyor; Ben Resulullah’ın şöyle dediğini işittim: “İki günde oruç tutmak doğru olmaz: Ramazan Bayramı ile Kurban Bayramı günlerinde.” (Buhârî, Müslim, Ebu Dâvud, Tirmizî) Ebu Ubeyd (ra), Hz. Ömer’le (ra)birlikte bayram namazı kılmıştır. Hz. Ömer (ra)hutbeden önce namazı kılmış sonra cemaate hutbe okumuş. Hutbesinde şunları söylemiştir: “Ey insanlar! Muhakkak ki Allah’ınResul’ü size şu iki bayramda [...]

Dehir (ebed) orucu mekruhtur Bayram günleri de dâhil olmak üzere bütün yıl boyunca tutulan oruçtur. Abdullah b.Amr b. El-Âs’tan rivayet edilmiştir. Resulullah (asm) şöyle dedi “Ebed orucu tutan ne oruç tutmuş ve ne de yemiş sayılır.” (Nesai) Şaban ayının son günlerinde oruç tutmak mekruhtur Fıkıh âlimlerinin ekserisine göre, Şaban ayının ikinci yarısında nafile oruç tutmak [...]

Farz oruçlar iki kısımdır: Birincisi; belli bir zamanda tutulan Ramazan-ı Şerif orucudur. İkincisi; belli bir zamanda olmayan kaza ve kefaret oruçlarıdır. Ramazan Orucu “Ey iman edenler! Sizden evvelkilere farz kılındığı gibi, oruç tutmak (sizin de) üzerinize farz kılındı; ta ki (günahlardan) sakınasınız.” (Bakara, 183) “İslam beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah’tan başka ilah olmadığına ve [...]

Orucu bozup kaza ve kefareti gerektiren hususlar şunlardır : 1- Kasden orucu bozmak. 2- Kendi iradesi ile bozmak, zorlama neticesinde bozmuş olmamak. Mesela, kendisiyle cim’a edilen kadın, bu fiile razı olmuşsa hem kaza hem kefaret gerekir. Ancak cim’a zorla yapılmışsa kadına sadece gününe gün kaza gerekir. Çünkü orucu bozması hususunda zorlanmıştır, kendi iradesiyle bozmamıştır. 3- [...]

Hanefîlere göre oruç bozan ve yalnızca kazayı gerektiren haller 1- Bir kadının, hasta olduğu halde, hizmetten geri kalacağı endişesi ile orucunu yemesi kaza gerektirir. 2- Oruçlu kişi, midesindeki kusuntuyu çıkarmaya kasteder veya kendi kastı olmaksızın baskın gelerek kusuntu çıkar da bu kusuntuyu gerisin geri mideye iade ederse ve her iki durumda da kusuntu ağız dolusu [...]

“Sizden biriniz, orucunu açacağı zaman, hurma ile açsın. Çünkü hurmada bereket vardır. Eğer hurma bulamazsa su ile açsın. Zira su temizleyicidir.” (İbn-i Mâce, Ebu Dâvud) “Resulullah (asm) akşam namazını kılmazdan önce birkaç tane taze hurma ile orucunu açardı. Eğer taze hurma yoksa kuru hurma ile açardı. Kuru hurma bulamazsa da birkaç yudum su yudumlardı. ” [...]

“…fecrin beyaz ipliği, siyah iplikten size belli oluncaya (imsak vaktine) kadar yiyin, için; sonra da geceye (iftar vaktine) kadar orucu tamamlayın!…” (Bakara, 187) Ayette de belirtildiği gibi “şafak yeri ağarmadan önceki vakitten güneş batıncaya kadar orucu bozan şeylerden kaçınmak” orucun farzlarındandır. “Bir kimse fecir tulu etmiş olduğu halde, henüz tulu etmedi zannı ile sahur yapsa [...]

“Kim özürsüz, hastalıksız bir gün ramazan orucunu açarsa bütün ömrü boyunca oruç tutsa onun yerini tutamaz.” (Tirmizi, Nesei, Ebu Davud, İbn Mace, İbn Huzeyme) Ramazan orucunun tutmamayı mübah kılan durumlar şunlardır: 1- Hastalık Oruçlu olan kişi hastalandığında ne yapar? 1- Oruçlu kişi hastalanır, oruç nedeniyle hastalığının artacağından, ya da şifasının gecikeceğinden korkarsa ve yahut da [...]

Oruç ibadeti sadece İslamiyet’e has değildir Oruç ibâdeti sadece îslâma has değildir. İslamdan evvel gelmiş geçmiş tüm semavî dinlerde oruç vardı. Bakara suresinin 183. âyetinde bu hakikat şu şekilde ifadelendirilmiştir; “Ey iman edenler, oruç sizden evvelkilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı. Umulur ki siz (günahlardan) sakınırsınız.” “Sizden öncekilere farz kılındığı gibi” Yani Hz. [...]

Tutulan kaza oruçları Ramazan-ı Şerif’teki eksikleri tamamlamak içindir. Altı gün oruçları ise Ramazan orucundan farklı bir ibadettir. Dolayısıyla Ramazan-ı Şerif akabindeki tutulan kaza oruçları altı gün oruçları hükmüne geçmez. Şevval için kaza oruçları haricinde altı gün daha oruç tutmak gerekir. Bunun sebebi ise: “Kim iyilikle gelirse, artık kendisi için onun (o iyiliğin) on misli vardır! [...]

Peygamber Efendimiz (asm) Ramazan ayı oruçlarından sonra Şevval’de altı gün oruç tutan kimsenin bir sene oruç tutmuş sevabı alacağını bildirmiştir. “Kim oruçla geçirdiği Ramazan ayından sonraki Şevval ayında altı gün oruç tutarsa, bütün seneyi oruçla geçirmiş gibi olur.” (Tirmizi) Üsâme (ra) ise Şevvaloruçlarıile ilgili şöyle rivayet etmiştir: “O, haram aylarda oruç tutardı. Allah Re­sulü(asm) ona [...]

Hanefîlerle Hanbelîlere göre, orucun bir tek rüknü vardır. Bu rükün de; oruç bozucu şeylerden uzak durmaktır. Malikilere göre: Kendi aralarında ihtilâfa düşerek bazıları orucun iki rüknü olduğunu söylemişlerdir: 1. Niyet 2. İmsak Bazıları oruç için niyetin, rükün değil de şart olduğunu ve oruç kavramının sadece imsak ile yani orucu bozan şeylerden uzak durmakla gerçekleşeceğini ileri [...]

• İftar ve sahur yemeklerinde çorba içebilirsiniz. Bu sindirim sisteminizi rahatlatacaktır. • İftardan uyuyana kadar her yarım saatte bir bardak su içebilirsiniz. Aynı anda çokça içilen suyun bize hiç bir yararı olmaz. • Sıvı yağlar dışında yağ kullanmamaya dikkat edilmelidir. • Hamur işlerinden mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. • Baklava, güllaç gibi enerji veren yiyecekler çok [...]

Kişi, orucunu gittiği şehre göre açmalıdır “Bir yerde oruca başladıktan sonra, daha önce akşam olan doğudaki bir yere uçakla giden bir kimse gittiği yerdeki vakte göre orucunu açacaktır. Eğer batıya gidecek olursa durum yine aynıdır. Yani gittiği yerin vaktine uyarak orucunu açacaktır. İftar vaktine yakın, uçakta yolculuğu devam ediyorsa, uçaktaki görüntüye göre güneş batmadıkça iftar [...]

Bir kimse abdest aldığında, burnuna ve ağzına su verirken yanlışlıkla genize kaçırırsa orucu bozulur ve kaza gerekir. “Hata yolu ile yiyip içmek de orucu bozar. Bunun için, oruçlu olduğunu bildiği halde bir kimse, kasıd olmaksızın hata ile bir şey yiyip içse, abdest alırken boğazından aşağı su kaçsa veya ağzına yağmur ve kar taneleri düşüp midesine [...]

Farz ve vâcip olan oruçların dışında tutulan oruçlar nafile oruç olarak isimlendirilir. Nafile, gereksiz anlamına değil, farz ve vâcip olanın dışında, kısaca gerekenin dışında yapılan anlamına gelir. Daha fazla sevap kazanmak maksadıyla yapıldığı için tabir câizse nafile ibadet, bir bakıma fazla mesai yapmaktır. Nafile oruçların sünnet, müstehap, mendup veya tatavvu olarak adlandırıldıkları da olur. Nafile [...]

Hanefi mezhebinde oruç kefareti öderken sırayı gözetmek gerekir Oruç kefareti, Ramazanda bir özür bulunmaksızın “belli şartlar içinde” orucunu bozan bir mükellefin, Müslüman veya gayr-i müslim bir köle veya cariye azad etmesidir. Buna gücü yetmiyorsa, arka arkaya kesinti yapmaksızın iki ay oruç tutar. Buna da gücü yetmezse altmış fakire (sabah akşam) yemek yedirir. Oruç kefareti böyle [...]

İnsanın bir emir veya yasakla sorumlu tutulabilmesi için, öncelikle akıllı ve çocukluk devresinden kurtulup bâliğ olması şarttır. İslâm’da sorumluluk durumunda olan kimselerin yapmaları veya yapmamaları gereken bir takım emir ve yasaklar vardır. Bunlar; farz, vacip, sünnet, müstehab helâl, mübah, mekruh, haramdır. Müslümanlar da bunlardan bir kısmını yapmakla, bir kısmını da yapmamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülükler, büluğ [...]

Bir kimse, bir Ramazan içinde veya birkaç Ramazanda özürsüz olarak birkaç defa kasten orucunu bozmuş olsa, bunlardan dolayı yalnız bir kefaret öder. Sahih olan görüş budur. Çünkü ceza yönü, kefarete üstün gelmektedir. Sebepleri bir olan cezalarda bir ceza yeterlidir. Bu bir ceza hepsine yeter. Fakat kefaret yapıldıktan sonra tekrar orucunu aynı şekilde kasten bozacak olursa, [...]

Çok ağır işlerde çalışmak durumunda olan kimse, oruç tuttuğu takdirde sağlığının bozulacak olması halinde orucunu erteleyebilir. Oruç tutmaya başlayan bir kimse çalıştığı iş sırasında sağlığı bozulacak derecede oruç tutmakta zorlanırsa orucunu bozabilir. Böyle meşru bir mazeret olmadıkça bozamaz. Bedir ve Mekke’nin fethi savaşı Ramazan ayına denk gelmiş, sahabe savaşın yoğunluğu ve sıkıntısı sebebiyle oruç tutmamıştır. [...]

Oruçluya iftar veren kimseye, oruçlunun sevabı kadar sevap yazılır Hz. Ebu Hüreyre (ra) anlatıyor: “Resûlullah (asm) buyurdular ki: “Kim bir oruçluya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır. Üstelik bu sebeple oruçlunun sevabından hiçbir eksiltme olmaz.” (Tirmizi, İbn Mace) Ramazan ayında Oruçlulara iftar verenle, Cebrail (as) musafaha eder Ebu’ş -Şeyh İbn Hıbban’ın bir rivayetinde [...]

Sahura geç kalan kimse öğleden önce oruca niyet etmelidir Şafii mezhebine göre niyetin vakti oruç farz olursa gecedir. Gündüze bırakılmaz. Gece niyet getirilmediği takdirde bayramdan sonra gününe gün kaza etmek lazımdır. Hanefi mezhebine göre ise Ramazan, nafile ve muayyen nezir oruçları için niyet gece vakti getirilebildiği gibi gündüz öğleden önce de getirilebilir. Bunun için İbn [...]

Gebe ve emzikli kadınlar; Hanefilere göre; gebe veya emzikli kadınlar oruç tuttukları takdirde kendileriyle beraber çocuklarına veya yalnız kendilerine veyahut da yalnız çocuklarına zarar isabet etmesinden korkarlarsa, oruçlarını açmaları veya hiç tutmamaları caiz olur. Oruç tutmaya güçleri yettiğinde tutamadıkları günlerin oruçlarını kaza ederler, fidye vermeleri gerekmez. Emzikli kadın çocuğun öz annesi de olsa sütannesi de [...]

Oruçluyken renksiz ve şekersiz sakız çiğnemek mekruhtur Oruçluyken renksiz ve tatsız sakız çiğneme mekruhtur. (İslam Fıkıh Ansiklopedisi) Sakız ve benzeri şeyleri çiğnemek mekruhtur. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir husus vardır. Şöyle ki, şimdiki zamanda yapılan sakızın bazılarında şeker vardır. Oruçlu iken çiğnenen sakız şekerli ise, onu çiğnemek mekruh değil, orucu bozar. Ama gece vakti şekerli [...]

Ramazan orucunu tutmamayı mübah kılan durumlardan bir tanesi de hastalıktır. Oruçlu olan kişi hastalandığında ne yapar? 1-Oruçlu kişi hastalanır, oruç nedeniyle hastalığının artacağından, ya da şifasının gecikeceğinden korkarsa ve yahut da oruç nedeniyle şiddetli bir meşakkatle karşılaşırsa, üç mezhep imamına göre orucunu açması caiz olur. Hanbelîler, bu durumdaki kimsenin orucunu açmasının sünnet olacağını; oruç tutmasınınsa [...]

Banyo yapmak orucu bozmaz. Ancak banyo yapan kişi burun, ağız, kulak vb. yollarla vücuduna herhangi bir şekilde suyun kaçmamasına gayret göstermelidir. Çünkü yanlışlıkla dahi olsa vücuda giren su orucu bozar ve kaza gerekir.

Oruca niyetin vakti güneşin batışından başlayarak öğleden önceye kadar devam eder “Ramazan orucu, tayin edilmiş adak ve mutlak nafile oruçlar için niyetin vakti, güneşin batışından başlayarak kaba kuşluğa kadar devam eder. Bu zaman içinde niyet edilebilir. Bununla beraber istiva zamanına kadar böyle niyet edilebilmesi, ikinci fecirden sonra yiyip içmek gibi orucu bozan haller bulunmadığı takdirdedir. [...]

Ramazanda oruçlu iken ihtiyaç olduğundan kan aldırmak mümkün ve caizdir. Ancak oruçludan kan alınması, vücudu zayıf düşürecek ve oruç tutmayı zorlaştıracaksa mekruh olur. Hz. Peygamber’in, oruçlu iken kan aldırdığı nakledildiği gibi, başkalarını oruçlu iken aldırmaktan nehyettiği de rivâyet edilmiştir. (Buhârî, Ebû Dâvud, Tirmizî, Savm, 59, 61; Ibn Mâce, Ahmed b. Hanbel) Bu duruma göre zaruret [...]

Oruçlu olanın su ile ıslatılmış bir misvaki kullanması İmam Ebu Yusuf’a göre mekruhtur. Fakat diğer alimlere göre, sabahleyin yahut zevalden sonra yaş ve kuru misvak kullanmakta kerahet yoktur. (İmam Şafiî’ye göre, zevalden sonra misvak kullanılması mekruhtur.) Oruçlu kimsenin istincada (büyük abdest temizliğinde) ve abdest alırken ağzına, burnuna su verirken aşırı gitmesi, fazla su doldurup taşırması [...]

İki ay oluşundaki hikmet şudur: Bir gün bir aya bedeldir. Diğer ay da cezadır. (Ebu Davud) Müslüman Ramazan ayının her gününde oruç tutarak nefsine sabrettirmeye memurdu. Binâenaleyh bir gün orucunu bozmakla bütün ayın orucunu bozmuş gibi oldu. Zira oruç günlerinin nev’i itibarıyla bir ibadet sayılır. Onun için orucunu bozan kimseye bir yerine iki ay oruç [...]

Akıl hastalığı sürekli olan kimseler oruç tutmakla mükellef değildirler. Zira orucun farz olabilmesinin şartlarından biri de akıldır. Hanefî mezhebinde, akıl hastalığının Ramazan ayını tamamen kapsaması halinde, o yıla ait orucun kaza edilmesi de gerekmez. Ancak, bu durumdaki kimselerin Ramazan ayı içerisinde ister gece isterse gündüz vakti olsun, kısa bir süre de olsa iyileşmesi durumunda mezhebin [...]

Üç imama göre kaza oruçları diğer Ramazan’a kadar tutulmazsa kazaya ek olarak fidye vermek gerekir. Hanefilere göre gerekmez. Bir kişi zimmetinde bulunan kaza oruçlarını tutmaz da ikinci Ramazan ayı girerse, bu durumda kazaya ek olarak fidye vermesi de vâcib olur. Fidye, her kaza günü için bir miskine yemek yedirmektir. Üç mezheb imamı bu hükümde ittifak [...]

Ramazan ayının orucuna üç gün öncesinden (veya daha fazla) ya da vaktinde başlanması gerekmektedir Resulullah (asm) Ramazan ayından önce minberde buyurdular ki: “Ramazan falan gün başlayacak. Biz daha önceden oruç tutarız. Dileyen önceden başlasın, dileyen de (o güne kadar tutmayı) tehir etsin.” (Kütüb-i Sitte) Ramazan orucuna bir gün veya iki gün önce başlamak uygun görülmemiştir [...]